Tweet
Tại sao HĐXX có phiên 3 người, có phiên 5 người? Luật sư giải đáp
Vụ việc:
Nhiều người dân khi tham dự phiên tòa thắc mắc vì sao thành phần Hội đồng xét xử (HĐXX) lại không đồng nhất — có phiên chỉ 3 người ngồi xét xử, có phiên lại tới 5 người. Bên cạnh đó, câu hỏi đặt ra là liệu đương sự có quyền yêu cầu tăng số lượng thành viên HĐXX hoặc tự chọn thẩm phán hay không?
Quy định pháp lý liên quan
Theo pháp luật tố tụng Việt Nam, số lượng thành viên HĐXX được xác định dựa trên tính chất, mức độ nghiêm trọng của vụ án và cấp xét xử, chứ không phải do ý muốn chủ quan của các bên. Cụ thể, tại phiên tòa sơ thẩm thông thường, HĐXX gồm một thẩm phán và hai hội thẩm nhân dân — tổng 3 người. Với các vụ án được xét xử theo thủ tục rút gọn, chỉ có một thẩm phán, không cần hội thẩm. Riêng đối với án hình sự nghiêm trọng, nơi bị cáo đối mặt với khung hình phạt cao nhất là tù chung thân hoặc tử hình, HĐXX sơ thẩm bắt buộc phải gồm hai thẩm phán và ba hội thẩm — tổng 5 người, theo quy định tại Điều 254 Bộ luật Tố tụng hình sự. Ngoài ra, phiên tòa phúc thẩm — xét xử lại khi có kháng cáo, kháng nghị — cũng có cơ cấu HĐXX riêng theo quy định của pháp luật tố tụng.
Phán quyết:
Về quyền của các thành viên HĐXX, pháp luật quy định hội thẩm nhân dân có quyền ngang bằng thẩm phán khi biểu quyết, và mọi quyết định đều theo nguyên tắc đa số. Điều này bảo đảm tính dân chủ trong hoạt động xét xử. Tuy nhiên, đương sự không có quyền yêu cầu tăng số lượng thành viên HĐXX theo ý muốn, cũng như không được tự chọn thẩm phán xét xử vụ án của mình, vì đây thuộc thẩm quyền phân công nội bộ của tòa án.
Bài học:
Người dân cần hiểu rõ rằng cơ cấu HĐXX được pháp luật quy định chặt chẽ nhằm bảo đảm tính khách quan và công bằng, không phụ thuộc vào yêu cầu của các bên tham gia tố tụng. Nếu lo ngại về quyền lợi trong vụ án, cách tốt nhất là chủ động tìm đến luật sư để được tư vấn và bảo vệ quyền lợi hợp pháp theo đúng trình tự pháp luật.
Nguồn: https://vnexpress.net/tai-sao-co-phi...i-5122049.html — Tổng hợp 23/09/2026
Xem thêm: Diễn đàn Dân Chơi | Chứng Khoán | Drama | Bóng Đá
Tác giả: Thống Lĩnh
Vụ việc:
Nhiều người dân khi tham dự phiên tòa thắc mắc vì sao thành phần Hội đồng xét xử (HĐXX) lại không đồng nhất — có phiên chỉ 3 người ngồi xét xử, có phiên lại tới 5 người. Bên cạnh đó, câu hỏi đặt ra là liệu đương sự có quyền yêu cầu tăng số lượng thành viên HĐXX hoặc tự chọn thẩm phán hay không?
Quy định pháp lý liên quan
Theo pháp luật tố tụng Việt Nam, số lượng thành viên HĐXX được xác định dựa trên tính chất, mức độ nghiêm trọng của vụ án và cấp xét xử, chứ không phải do ý muốn chủ quan của các bên. Cụ thể, tại phiên tòa sơ thẩm thông thường, HĐXX gồm một thẩm phán và hai hội thẩm nhân dân — tổng 3 người. Với các vụ án được xét xử theo thủ tục rút gọn, chỉ có một thẩm phán, không cần hội thẩm. Riêng đối với án hình sự nghiêm trọng, nơi bị cáo đối mặt với khung hình phạt cao nhất là tù chung thân hoặc tử hình, HĐXX sơ thẩm bắt buộc phải gồm hai thẩm phán và ba hội thẩm — tổng 5 người, theo quy định tại Điều 254 Bộ luật Tố tụng hình sự. Ngoài ra, phiên tòa phúc thẩm — xét xử lại khi có kháng cáo, kháng nghị — cũng có cơ cấu HĐXX riêng theo quy định của pháp luật tố tụng.
Phán quyết:
Về quyền của các thành viên HĐXX, pháp luật quy định hội thẩm nhân dân có quyền ngang bằng thẩm phán khi biểu quyết, và mọi quyết định đều theo nguyên tắc đa số. Điều này bảo đảm tính dân chủ trong hoạt động xét xử. Tuy nhiên, đương sự không có quyền yêu cầu tăng số lượng thành viên HĐXX theo ý muốn, cũng như không được tự chọn thẩm phán xét xử vụ án của mình, vì đây thuộc thẩm quyền phân công nội bộ của tòa án.
Bài học:
Người dân cần hiểu rõ rằng cơ cấu HĐXX được pháp luật quy định chặt chẽ nhằm bảo đảm tính khách quan và công bằng, không phụ thuộc vào yêu cầu của các bên tham gia tố tụng. Nếu lo ngại về quyền lợi trong vụ án, cách tốt nhất là chủ động tìm đến luật sư để được tư vấn và bảo vệ quyền lợi hợp pháp theo đúng trình tự pháp luật.
Nguồn: https://vnexpress.net/tai-sao-co-phi...i-5122049.html — Tổng hợp 23/09/2026
Xem thêm: Diễn đàn Dân Chơi | Chứng Khoán | Drama | Bóng Đá
Tác giả: Thống Lĩnh