Tweet
Lãi suất tăng, công ty chứng khoán đối mặt rủi ro vốn vay ngắn hạn
Bức tranh tăng trưởng ấn tượng nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro Theo số liệu mới công bố từ S&I Rating, tổng tài sản toàn ngành chứng khoán đã bứt phá từ mức 612 nghìn tỷ đồng năm 2024 lên tới 904 nghìn tỷ đồng trong năm 2025, tương đương mức tăng gần 48% chỉ trong vòng một năm. Động lực chính đến từ hai trụ cột là danh mục cho vay ký quỹ tăng tới 64% và vốn chủ sở hữu toàn ngành cũng tăng 40%, đạt gần 399 nghìn tỷ đồng. Nhìn bề ngoài, đây là những con số rất tích cực, phản ánh sức hút ngày càng lớn của thị trường chứng khoán Việt Nam với dòng vốn trong và ngoài nước.
Tuy nhiên, đằng sau sự tăng trưởng đó là những rủi ro cấu trúc đáng lo ngại. Tỷ lệ dư nợ ký quỹ so với vốn chủ sở hữu toàn ngành đã vượt ngưỡng 100%, đạt 107% vào cuối năm 2025 và tiếp tục ở mức 99,7% vào quý đầu năm 2026. Dù giới hạn pháp lý cho phép lên tới 200% vốn chủ sở hữu, một số công ty lớn như HCM, MBS và Mirae Asset đã tiệm cận ngưỡng tối đa này với tỷ lệ lần lượt là 195%, 178% và 168%. Điều này có nghĩa dư địa để mở rộng cho vay ký quỹ của các đơn vị này gần như không còn nhiều.
Vay ngắn hạn ngân hàng chiếm hơn nửa nguồn vốn toàn ngành
Điểm đáng lo ngại nhất mà các chuyên gia xếp hạng tín nhiệm chỉ ra chính là cơ cấu nguồn vốn lệch mạnh về ngắn hạn. Cụ thể, đến 96% nợ phải trả của ngành là nợ ngắn hạn, trong đó phần lớn là vay ngân hàng kỳ hạn dưới 12 tháng. Vay ngắn hạn chiếm đến 51% tổng nguồn vốn toàn ngành, trong khi trái phiếu dài hạn chỉ đóng góp chưa đến 4% tổng nợ phải trả. Điều này khiến các công ty chứng khoán cực kỳ nhạy cảm với biến động lãi suất trên thị trường tiền tệ.
Khi mặt bằng lãi suất tăng, chi phí vốn đầu vào của các công ty sẽ đội lên nhanh chóng do phần lớn các khoản vay cần được đảo hạn liên tục. Trong khi đó, lãi suất cho vay ký quỹ đầu ra không thể tăng tương ứng ngay lập tức vì còn phụ thuộc vào sức chịu đựng và kỳ vọng của nhà đầu tư. Kết quả là biên lợi nhuận của ngành có thể bị bào mòn đáng kể.
Cơ hội và Rủi ro: Về mặt tích cực, các công ty đã chủ động tăng vốn chủ sở hữu thông qua phát hành cổ phiếu và giữ lại lợi nhuận, qua đó cải thiện bộ đệm tài chính. Tuy nhiên, rủi ro thanh khoản và rủi ro lãi suất vẫn là mối đe dọa thực sự, đặc biệt với các công ty phụ thuộc lớn vào vốn vay ngân hàng ngắn hạn. Nếu thị trường
Nguồn: https://vneconomy.vn/rui-ro-nao-cho-...t-tang-cao.htm — Tổng hợp 16/05/2026
Tác giả: Thống Lĩnh
Tuy nhiên, đằng sau sự tăng trưởng đó là những rủi ro cấu trúc đáng lo ngại. Tỷ lệ dư nợ ký quỹ so với vốn chủ sở hữu toàn ngành đã vượt ngưỡng 100%, đạt 107% vào cuối năm 2025 và tiếp tục ở mức 99,7% vào quý đầu năm 2026. Dù giới hạn pháp lý cho phép lên tới 200% vốn chủ sở hữu, một số công ty lớn như HCM, MBS và Mirae Asset đã tiệm cận ngưỡng tối đa này với tỷ lệ lần lượt là 195%, 178% và 168%. Điều này có nghĩa dư địa để mở rộng cho vay ký quỹ của các đơn vị này gần như không còn nhiều.
Vay ngắn hạn ngân hàng chiếm hơn nửa nguồn vốn toàn ngành
Điểm đáng lo ngại nhất mà các chuyên gia xếp hạng tín nhiệm chỉ ra chính là cơ cấu nguồn vốn lệch mạnh về ngắn hạn. Cụ thể, đến 96% nợ phải trả của ngành là nợ ngắn hạn, trong đó phần lớn là vay ngân hàng kỳ hạn dưới 12 tháng. Vay ngắn hạn chiếm đến 51% tổng nguồn vốn toàn ngành, trong khi trái phiếu dài hạn chỉ đóng góp chưa đến 4% tổng nợ phải trả. Điều này khiến các công ty chứng khoán cực kỳ nhạy cảm với biến động lãi suất trên thị trường tiền tệ.
Khi mặt bằng lãi suất tăng, chi phí vốn đầu vào của các công ty sẽ đội lên nhanh chóng do phần lớn các khoản vay cần được đảo hạn liên tục. Trong khi đó, lãi suất cho vay ký quỹ đầu ra không thể tăng tương ứng ngay lập tức vì còn phụ thuộc vào sức chịu đựng và kỳ vọng của nhà đầu tư. Kết quả là biên lợi nhuận của ngành có thể bị bào mòn đáng kể.
Cơ hội và Rủi ro: Về mặt tích cực, các công ty đã chủ động tăng vốn chủ sở hữu thông qua phát hành cổ phiếu và giữ lại lợi nhuận, qua đó cải thiện bộ đệm tài chính. Tuy nhiên, rủi ro thanh khoản và rủi ro lãi suất vẫn là mối đe dọa thực sự, đặc biệt với các công ty phụ thuộc lớn vào vốn vay ngân hàng ngắn hạn. Nếu thị trường
Nguồn: https://vneconomy.vn/rui-ro-nao-cho-...t-tang-cao.htm — Tổng hợp 16/05/2026
Tác giả: Thống Lĩnh