Tweet
Mario Puzo không chỉ là tác giả của The Godfather hay nhà văn khắc họa thành công chân dung mafia Ý trong văn học hiện đại. Ông còn là người đã mạnh dạn mở cánh cửa bước vào thế giới quyền lực ngầm – nơi mà những lá phiếu dân chủ đôi khi không phải được quyết định bằng ý chí của nhân dân, mà bằng sự sắp đặt của các thế lực đứng sau hậu trường. Thông qua các tác phẩm, đặc biệt là The Godfather và The Godfather Returns, Puzo hé lộ một bí mật vừa đáng sợ vừa hấp dẫn: mafia có thể kiểm soát chính trị bằng những lá phiếu, không chỉ qua bạo lực mà qua sự mua chuộc, bảo kê và trao đổi quyền lực tinh vi. 
Bối cảnh chính trị và thế giới ngầm trong tác phẩm của Mario Puzo
Thời kỳ mà các câu chuyện của Puzo diễn ra không chỉ là thời kỳ vàng son của thế giới tội phạm có tổ chức, mà còn là giai đoạn mà chính trị Mỹ biến động mạnh. Các thành phố như New York, Chicago, Las Vegas hay Miami là nơi nhiều phe nhóm tranh giành ảnh hưởng. Không chỉ đơn thuần là nơi mafia buôn rượu, cờ bạc hay bảo kê, mà còn là nơi các quyết sách lớn của chính quyền được đưa ra dựa trên những thương lượng kín đáo.
Puzo xây dựng bối cảnh ấy bằng cách kết hợp sự thật lịch sử với tính điện ảnh. Những nhân vật như Vito Corleone, Michael Corleone hay các trùm mafia khác không hoạt động trong khoảng trống độc lập, mà luôn tương tác với senators, congressmen, judges và thậm chí cả ứng viên tổng thống. Bối cảnh ấy phản chiếu một thực tế: khi tiền và quyền giao nhau, chính trị không còn là cuộc chơi công khai mà trở thành một sàn đấu trong bóng tối.
Ở đây, Puzo không hẳn chỉ phê phán mafia. Ông còn cho thấy cấu trúc chính trị vốn đã chứa những mắt xích dễ bị thao túng. Sự tồn tại của mafia trong chính trị chỉ là hệ quả của nhu cầu quyền lực song phương – chính trị gia cần tiền và phiếu bầu, còn mafia cần bảo kê và ưu ái pháp lý.
Những mối quan hệ ngầm giữa mafia và giới chính trị
Trong thế giới của Mario Puzo, các mối quan hệ ngầm hiếm khi bắt đầu bằng bạo lực. Chúng thường bắt đầu bằng một bữa tối sang trọng, một cuộc trò chuyện kín, một thỏa thuận “đôi bên cùng có lợi”. Vito Corleone trong The Godfather là hình mẫu hoàn hảo: ông xây dựng quyền lực không chỉ nhờ súng đạn, mà nhờ những “favor” – các đặc ân mà ông dành cho người khác để đổi lại lòng trung thành lâu dài.
Một senator có thể cần tài trợ vận động tranh cử; một thẩm phán có thể cần sự ủng hộ từ các cộng đồng nhập cư; một ứng viên thị trưởng có thể cần tổ chức vận chuyển cử tri đến các điểm bỏ phiếu. Mafia đáp ứng tất cả những thứ đó, và đổi lại, họ có ảnh hưởng trực tiếp đến luật pháp, đến đội ngũ công tố, đến cảnh sát hoặc thậm chí đến cả ngân sách thành phố.
Puzo khéo léo cho thấy sự nhập nhằng giữa cái hợp pháp và cái bất hợp pháp. Bởi nếu một chính trị gia nhận tiền vận động từ doanh nghiệp, đó là chuyện thường. Nhưng nếu doanh nghiệp ấy là vỏ bọc của mafia thì sao? Ranh giới đạo đức chỉ còn là một sợi chỉ mong manh.
Đáng chú ý, những mối quan hệ này không dựa vào hối lộ thô thiển mà dựa vào hệ thống “ban phát nghĩa tình”. Trong văn hóa mafia, lòng trung thành có giá trị hơn tiền bạc, và Puzo cho thấy chính trị gia là những người dễ trở thành con nợ của loại trung thành ấy.
Quy trình kiểm soát lá phiếu và sức mạnh tiền – quyền
Kiểm soát lá phiếu không chỉ nghĩa là nhét tiền vào túi ai đó để họ bỏ phiếu theo ý mình. Trong thế giới Mario Puzo, nó là cả một hệ thống.
Đầu tiên là tài trợ vận động. Các chiến dịch chính trị ở Mỹ tốn kém khổng lồ, và mafia nắm trong tay dòng tiền từ cờ bạc, cá cược, sòng bài, club và các doanh nghiệp rửa tiền hợp pháp. Khi chính trị gia nhận tiền, họ nợ mafia một lời hứa. Đến lúc cần “một cuộc gọi”, lời hứa ấy được đổi thành hành động.
Thứ hai là huy động lá phiếu từ các cộng đồng nhập cư. Trong The Godfather, cộng đồng người Ý nhập cư là lực lượng đông đảo nhưng bị phân biệt đối xử. Corleone đem lại công ăn việc làm, bảo vệ và cơ hội cho họ, đổi lại họ bỏ phiếu theo mong muốn của ông. Đây là thứ Puzo gọi là “quyền lực cộng đồng”, một chiến lược tinh vi hơn nhiều so với hối lộ cá nhân.
Thứ ba là ảnh hưởng trực tiếp đến bộ máy hành pháp. Khi mafia có tay trong trong cảnh sát, công tố và tòa án, họ không cần kiểm soát cả xã hội – chỉ cần kiểm soát các quyết định phân bổ ngân sách, giấy phép, điều tra hay khởi tố. Những quyết định này thường được thông qua bởi các hội đồng dân cử – và chính tại đây những lá phiếu của các nghị viên trở thành món hàng.
Cuối cùng là điều kiện trao đổi. Mafia không kiểm soát chính trị để trở thành chính trị gia mà để đổi lấy thứ họ cần: giấy phép mở sòng casino, khu đất xây resort, hợp đồng công trình, hay đơn giản chỉ là “đừng điều tra nữa”. Những lá phiếu từ các hội đồng lập pháp, từ các ủy ban và từ các cương vị dân cử trở thành công cụ điều chỉnh lợi ích.
Puzo chỉ ra rằng hệ thống này không vận hành bằng bạo lực bừa bãi. Bạo lực chỉ là phương án cuối cùng khi thỏa thuận thất bại. Trong phần lớn thời gian, mafia kiểm soát chính trị bằng sự hợp tác.
Tác động xã hội và thông điệp của Mario Puzo về quyền lực
Điều đáng sợ trong tác phẩm của Puzo không phải là cảnh bắn súng hay trả thù, mà là cảnh mà một chính trị gia mỉm cười bắt tay một trùm mafia sau cánh cửa đóng kín. Bởi khi mafia bước vào chính trị, luật pháp bị hoán đổi thành thỏa thuận. Ai có quyền thì có lợi, còn người dân chỉ là nền cho cuộc chơi.
Thông điệp sâu xa của Puzo không phải để tôn vinh mafia, mà để phơi bày hệ thống quyền lực vốn đã méo mó. Ông chỉ ra rằng mafia không tạo ra tham nhũng, họ chỉ tận dụng tham nhũng vốn có. Nếu chính trị trong sáng, mafia không thể dùng tiền mua lá phiếu. Nếu luật pháp công bằng, mafia không thể dùng lời hứa để mua sự ưu ái. Nếu cộng đồng không bị bỏ rơi, họ không cần đến mafia để bảo vệ.
Puzo cũng cảnh báo rằng sự can thiệp của mafia vào chính trị có hậu quả dài hạn: nó làm suy yếu luật pháp, bóp méo nền dân chủ và biến xã hội thành nơi mà niềm tin bị thay thế bằng toan tính. Trong bối cảnh đó, người dân mất quyền lực thật sự, còn mafia và chính trị gia trở thành những “ông chủ” đứng sau bức màn.
Mario Puzo đã chiếu đèn vào một bí mật ít người dám nói: kiểm soát chính trị không nhất thiết diễn ra trong nghị trường, mà có thể diễn ra trong các bữa tiệc xa hoa, trong phòng riêng của các ông trùm hoặc qua các phong bì tài trợ. Sự thật này không chỉ thuộc về một thời kỳ của nước Mỹ, mà là cảnh báo mang tính phổ quát về mối quan hệ tay ba giữa mafia – chính trị – quyền lực.
Thông qua lăng kính văn chương, Puzo không chỉ kể chuyện mà còn phân tích xã hội. Ông cho thấy rằng khi những lá phiếu bị thao túng, nền dân chủ trở thành vỏ bọc. Và bí mật kiểm soát chính trị bằng những lá phiếu mà ông mô tả không chỉ là “bí mật” của mafia, mà còn là bí mật của chính con người khi đứng trước cám dỗ của quyền lực.
elquika28495
Bối cảnh chính trị và thế giới ngầm trong tác phẩm của Mario Puzo
Thời kỳ mà các câu chuyện của Puzo diễn ra không chỉ là thời kỳ vàng son của thế giới tội phạm có tổ chức, mà còn là giai đoạn mà chính trị Mỹ biến động mạnh. Các thành phố như New York, Chicago, Las Vegas hay Miami là nơi nhiều phe nhóm tranh giành ảnh hưởng. Không chỉ đơn thuần là nơi mafia buôn rượu, cờ bạc hay bảo kê, mà còn là nơi các quyết sách lớn của chính quyền được đưa ra dựa trên những thương lượng kín đáo.
Puzo xây dựng bối cảnh ấy bằng cách kết hợp sự thật lịch sử với tính điện ảnh. Những nhân vật như Vito Corleone, Michael Corleone hay các trùm mafia khác không hoạt động trong khoảng trống độc lập, mà luôn tương tác với senators, congressmen, judges và thậm chí cả ứng viên tổng thống. Bối cảnh ấy phản chiếu một thực tế: khi tiền và quyền giao nhau, chính trị không còn là cuộc chơi công khai mà trở thành một sàn đấu trong bóng tối.
Ở đây, Puzo không hẳn chỉ phê phán mafia. Ông còn cho thấy cấu trúc chính trị vốn đã chứa những mắt xích dễ bị thao túng. Sự tồn tại của mafia trong chính trị chỉ là hệ quả của nhu cầu quyền lực song phương – chính trị gia cần tiền và phiếu bầu, còn mafia cần bảo kê và ưu ái pháp lý.
Những mối quan hệ ngầm giữa mafia và giới chính trị
Trong thế giới của Mario Puzo, các mối quan hệ ngầm hiếm khi bắt đầu bằng bạo lực. Chúng thường bắt đầu bằng một bữa tối sang trọng, một cuộc trò chuyện kín, một thỏa thuận “đôi bên cùng có lợi”. Vito Corleone trong The Godfather là hình mẫu hoàn hảo: ông xây dựng quyền lực không chỉ nhờ súng đạn, mà nhờ những “favor” – các đặc ân mà ông dành cho người khác để đổi lại lòng trung thành lâu dài.
Một senator có thể cần tài trợ vận động tranh cử; một thẩm phán có thể cần sự ủng hộ từ các cộng đồng nhập cư; một ứng viên thị trưởng có thể cần tổ chức vận chuyển cử tri đến các điểm bỏ phiếu. Mafia đáp ứng tất cả những thứ đó, và đổi lại, họ có ảnh hưởng trực tiếp đến luật pháp, đến đội ngũ công tố, đến cảnh sát hoặc thậm chí đến cả ngân sách thành phố.
Puzo khéo léo cho thấy sự nhập nhằng giữa cái hợp pháp và cái bất hợp pháp. Bởi nếu một chính trị gia nhận tiền vận động từ doanh nghiệp, đó là chuyện thường. Nhưng nếu doanh nghiệp ấy là vỏ bọc của mafia thì sao? Ranh giới đạo đức chỉ còn là một sợi chỉ mong manh.
Đáng chú ý, những mối quan hệ này không dựa vào hối lộ thô thiển mà dựa vào hệ thống “ban phát nghĩa tình”. Trong văn hóa mafia, lòng trung thành có giá trị hơn tiền bạc, và Puzo cho thấy chính trị gia là những người dễ trở thành con nợ của loại trung thành ấy.
Quy trình kiểm soát lá phiếu và sức mạnh tiền – quyền
Kiểm soát lá phiếu không chỉ nghĩa là nhét tiền vào túi ai đó để họ bỏ phiếu theo ý mình. Trong thế giới Mario Puzo, nó là cả một hệ thống.
Đầu tiên là tài trợ vận động. Các chiến dịch chính trị ở Mỹ tốn kém khổng lồ, và mafia nắm trong tay dòng tiền từ cờ bạc, cá cược, sòng bài, club và các doanh nghiệp rửa tiền hợp pháp. Khi chính trị gia nhận tiền, họ nợ mafia một lời hứa. Đến lúc cần “một cuộc gọi”, lời hứa ấy được đổi thành hành động.
Thứ hai là huy động lá phiếu từ các cộng đồng nhập cư. Trong The Godfather, cộng đồng người Ý nhập cư là lực lượng đông đảo nhưng bị phân biệt đối xử. Corleone đem lại công ăn việc làm, bảo vệ và cơ hội cho họ, đổi lại họ bỏ phiếu theo mong muốn của ông. Đây là thứ Puzo gọi là “quyền lực cộng đồng”, một chiến lược tinh vi hơn nhiều so với hối lộ cá nhân.
Thứ ba là ảnh hưởng trực tiếp đến bộ máy hành pháp. Khi mafia có tay trong trong cảnh sát, công tố và tòa án, họ không cần kiểm soát cả xã hội – chỉ cần kiểm soát các quyết định phân bổ ngân sách, giấy phép, điều tra hay khởi tố. Những quyết định này thường được thông qua bởi các hội đồng dân cử – và chính tại đây những lá phiếu của các nghị viên trở thành món hàng.
Cuối cùng là điều kiện trao đổi. Mafia không kiểm soát chính trị để trở thành chính trị gia mà để đổi lấy thứ họ cần: giấy phép mở sòng casino, khu đất xây resort, hợp đồng công trình, hay đơn giản chỉ là “đừng điều tra nữa”. Những lá phiếu từ các hội đồng lập pháp, từ các ủy ban và từ các cương vị dân cử trở thành công cụ điều chỉnh lợi ích.
Puzo chỉ ra rằng hệ thống này không vận hành bằng bạo lực bừa bãi. Bạo lực chỉ là phương án cuối cùng khi thỏa thuận thất bại. Trong phần lớn thời gian, mafia kiểm soát chính trị bằng sự hợp tác.
Tác động xã hội và thông điệp của Mario Puzo về quyền lực
Điều đáng sợ trong tác phẩm của Puzo không phải là cảnh bắn súng hay trả thù, mà là cảnh mà một chính trị gia mỉm cười bắt tay một trùm mafia sau cánh cửa đóng kín. Bởi khi mafia bước vào chính trị, luật pháp bị hoán đổi thành thỏa thuận. Ai có quyền thì có lợi, còn người dân chỉ là nền cho cuộc chơi.
Thông điệp sâu xa của Puzo không phải để tôn vinh mafia, mà để phơi bày hệ thống quyền lực vốn đã méo mó. Ông chỉ ra rằng mafia không tạo ra tham nhũng, họ chỉ tận dụng tham nhũng vốn có. Nếu chính trị trong sáng, mafia không thể dùng tiền mua lá phiếu. Nếu luật pháp công bằng, mafia không thể dùng lời hứa để mua sự ưu ái. Nếu cộng đồng không bị bỏ rơi, họ không cần đến mafia để bảo vệ.
Puzo cũng cảnh báo rằng sự can thiệp của mafia vào chính trị có hậu quả dài hạn: nó làm suy yếu luật pháp, bóp méo nền dân chủ và biến xã hội thành nơi mà niềm tin bị thay thế bằng toan tính. Trong bối cảnh đó, người dân mất quyền lực thật sự, còn mafia và chính trị gia trở thành những “ông chủ” đứng sau bức màn.
Mario Puzo đã chiếu đèn vào một bí mật ít người dám nói: kiểm soát chính trị không nhất thiết diễn ra trong nghị trường, mà có thể diễn ra trong các bữa tiệc xa hoa, trong phòng riêng của các ông trùm hoặc qua các phong bì tài trợ. Sự thật này không chỉ thuộc về một thời kỳ của nước Mỹ, mà là cảnh báo mang tính phổ quát về mối quan hệ tay ba giữa mafia – chính trị – quyền lực.
Thông qua lăng kính văn chương, Puzo không chỉ kể chuyện mà còn phân tích xã hội. Ông cho thấy rằng khi những lá phiếu bị thao túng, nền dân chủ trở thành vỏ bọc. Và bí mật kiểm soát chính trị bằng những lá phiếu mà ông mô tả không chỉ là “bí mật” của mafia, mà còn là bí mật của chính con người khi đứng trước cám dỗ của quyền lực.
elquika28495