Tweet
Dùng ma túy: Ai bị tù, ai không? Luật mới 2025 quy định ra sao?
Cùng hành vi, khác hình phạt – vì sao?
Vụ việc:
Nhiều người thắc mắc tại sao có những trường hợp sử dụng ma túy bị khởi tố, trong khi người khác chỉ bị xử lý hành chính hoặc đưa đi cai nghiện. Câu trả lời nằm ở sự thay đổi liên tục của Bộ luật Hình sự qua các thời kỳ, đặc biệt là quy định mới nhất có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.
Hành trình lập pháp đầy biến động
Điều tra:
Bộ luật Hình sự năm 1985 chưa xử lý người trực tiếp dùng ma túy mà chỉ nhắm vào hành vi tổ chức sử dụng. Đến năm 1999, Điều 199 ra đời, quy định người đã bị đưa vào cơ sở chữa bệnh bắt buộc mà tái phạm sẽ bị phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm, tái phạm lần hai có thể lên đến 5 năm tù. Tuy nhiên, quy định này bị bãi bỏ hoàn toàn vào năm 2010, khiến việc dùng ma túy không còn là tội hình sự trong suốt 15 năm tiếp theo.
Lần sửa đổi Bộ luật Hình sự năm 2025 đã đưa hành vi này trở lại phạm vi hình sự, nhưng chỉ áp dụng với những đối tượng cụ thể. Người đang trong thời hạn cai nghiện bắt buộc hoặc tự nguyện, đang điều trị bằng thuốc thay thế, đang trong diện quản lý sau cai nghiện, hoặc trong vòng 2 năm kể từ khi kết thúc các quá trình trên mà vẫn tái sử dụng ma túy – tất cả đều đối mặt với mức phạt tù từ 2 đến 3 năm. Trường hợp tái phạm, mức án tăng lên từ 3 đến 5 năm tù.
Ranh giới giữa tù tội và xử lý hành chính
Kết luận:
Điểm mấu chốt là nếu một người dùng ma túy nhưng không thuộc bất kỳ diện nào kể trên, hoặc đã qua mốc 2 năm hậu cai nghiện, họ sẽ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự mà chỉ bị xử lý hành chính, đưa đi cai nghiện theo quy định dân sự. Quy định mới cho thấy pháp luật hướng đến việc răn đe những người đã được tạo cơ hội cải thiện nhưng vẫn cố tình tái phạm, thay vì hình sự hóa toàn bộ hành vi sử dụng ma túy trong xã hội.
Nguồn: https://vnexpress.net/tai-sao-cung-s...g-5074178.html — Tổng hợp 18/05/2026
Tác giả: Thống Lĩnh
Cùng hành vi, khác hình phạt – vì sao?
Vụ việc:
Nhiều người thắc mắc tại sao có những trường hợp sử dụng ma túy bị khởi tố, trong khi người khác chỉ bị xử lý hành chính hoặc đưa đi cai nghiện. Câu trả lời nằm ở sự thay đổi liên tục của Bộ luật Hình sự qua các thời kỳ, đặc biệt là quy định mới nhất có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.
Hành trình lập pháp đầy biến động
Điều tra:
Bộ luật Hình sự năm 1985 chưa xử lý người trực tiếp dùng ma túy mà chỉ nhắm vào hành vi tổ chức sử dụng. Đến năm 1999, Điều 199 ra đời, quy định người đã bị đưa vào cơ sở chữa bệnh bắt buộc mà tái phạm sẽ bị phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm, tái phạm lần hai có thể lên đến 5 năm tù. Tuy nhiên, quy định này bị bãi bỏ hoàn toàn vào năm 2010, khiến việc dùng ma túy không còn là tội hình sự trong suốt 15 năm tiếp theo.
Lần sửa đổi Bộ luật Hình sự năm 2025 đã đưa hành vi này trở lại phạm vi hình sự, nhưng chỉ áp dụng với những đối tượng cụ thể. Người đang trong thời hạn cai nghiện bắt buộc hoặc tự nguyện, đang điều trị bằng thuốc thay thế, đang trong diện quản lý sau cai nghiện, hoặc trong vòng 2 năm kể từ khi kết thúc các quá trình trên mà vẫn tái sử dụng ma túy – tất cả đều đối mặt với mức phạt tù từ 2 đến 3 năm. Trường hợp tái phạm, mức án tăng lên từ 3 đến 5 năm tù.
Ranh giới giữa tù tội và xử lý hành chính
Kết luận:
Điểm mấu chốt là nếu một người dùng ma túy nhưng không thuộc bất kỳ diện nào kể trên, hoặc đã qua mốc 2 năm hậu cai nghiện, họ sẽ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự mà chỉ bị xử lý hành chính, đưa đi cai nghiện theo quy định dân sự. Quy định mới cho thấy pháp luật hướng đến việc răn đe những người đã được tạo cơ hội cải thiện nhưng vẫn cố tình tái phạm, thay vì hình sự hóa toàn bộ hành vi sử dụng ma túy trong xã hội.
Nguồn: https://vnexpress.net/tai-sao-cung-s...g-5074178.html — Tổng hợp 18/05/2026
Tác giả: Thống Lĩnh