Thẩm phán được đề xuất không cần giải trình về vụ án đang xét xử

Lần đầu tiên có cơ chế bảo vệ toàn diện cho thẩm phán
Vụ việc:
Tòa án Nhân dân Tối cao vừa công bố dự thảo Nghị quyết về chế độ bảo vệ Thẩm phán, dự kiến trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Đây được xem là lần đầu tiên trong lịch sử tư pháp Việt Nam, một cơ chế bảo vệ toàn diện và chuyên biệt dành riêng cho thẩm phán được luật hóa trong một văn bản pháp lý độc lập.
Diễn biến:
Xuất phát từ tinh thần Hiến pháp, vốn đã quy định rõ nguyên tắc thẩm phán xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật, TAND Tối cao đã mở rộng và cụ thể hóa nhiều nội dung bảo vệ quan trọng. Theo dự thảo, thẩm phán không có nghĩa vụ giải trình với bất kỳ cơ quan, tổ chức hay cá nhân nào về quan điểm xét xử trong các vụ án đang thụ lý. Họ cũng không bị điều tra về hoạt động xét xử trong giai đoạn này, ngoại trừ trường hợp có căn cứ xác định vi phạm pháp luật hình sự rõ ràng. Ngoài ra, thẩm phán có quyền từ chối các yêu cầu bố trí công việc ngoài chuyên môn hoặc những yêu cầu có thể ảnh hưởng đến tính vô tư, khách quan trong quá trình giải quyết án.
Quá trình điều tra:
Một điểm đáng chú ý khác trong dự thảo là cơ chế miễn giảm trách nhiệm cho thẩm phán. Cụ thể, nếu thẩm phán thực hiện theo yêu cầu hoặc quyết định của cấp trên mà không biết là trái pháp luật, họ sẽ được xem xét miễn hoặc giảm nhẹ trách nhiệm. Tương tự, những trường hợp đã có văn bản phản đối quyết định sai luật nhưng vẫn buộc phải thi hành, hoặc có tỷ lệ bản án bị hủy, sửa do lỗi chủ quan nhưng không có dấu hiệu tiêu cực, cũng được xem xét loại trừ trách nhiệm. Đối với thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng đến uy tín thẩm phán, cơ quan chức năng có thẩm quyền yêu cầu cải chính và gỡ bỏ.
Kết luận:
Dự thảo nhận được sự quan tâm lớn từ giới luật học và dư luận. Nhiều chuyên gia đánh giá đây là bước tiến quan trọng nhằm củng cố tính độc lập của nền tư pháp, song cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về cơ chế giám sát song hành để tránh lạm dụng, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân trong hoạt động tố tụng.
Nguồn: https://vnexpress.net/de-xuat-tham-p...u-5105242.html — Tổng hợp 06/08/2026
Xem thêm: Diễn đàn Dân Chơi | Chứng Khoán | Drama | Bóng Đá
Tác giả: Thống Lĩnh

Lần đầu tiên có cơ chế bảo vệ toàn diện cho thẩm phán
Vụ việc:
Tòa án Nhân dân Tối cao vừa công bố dự thảo Nghị quyết về chế độ bảo vệ Thẩm phán, dự kiến trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Đây được xem là lần đầu tiên trong lịch sử tư pháp Việt Nam, một cơ chế bảo vệ toàn diện và chuyên biệt dành riêng cho thẩm phán được luật hóa trong một văn bản pháp lý độc lập.
Diễn biến:
Xuất phát từ tinh thần Hiến pháp, vốn đã quy định rõ nguyên tắc thẩm phán xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật, TAND Tối cao đã mở rộng và cụ thể hóa nhiều nội dung bảo vệ quan trọng. Theo dự thảo, thẩm phán không có nghĩa vụ giải trình với bất kỳ cơ quan, tổ chức hay cá nhân nào về quan điểm xét xử trong các vụ án đang thụ lý. Họ cũng không bị điều tra về hoạt động xét xử trong giai đoạn này, ngoại trừ trường hợp có căn cứ xác định vi phạm pháp luật hình sự rõ ràng. Ngoài ra, thẩm phán có quyền từ chối các yêu cầu bố trí công việc ngoài chuyên môn hoặc những yêu cầu có thể ảnh hưởng đến tính vô tư, khách quan trong quá trình giải quyết án.
Quá trình điều tra:
Một điểm đáng chú ý khác trong dự thảo là cơ chế miễn giảm trách nhiệm cho thẩm phán. Cụ thể, nếu thẩm phán thực hiện theo yêu cầu hoặc quyết định của cấp trên mà không biết là trái pháp luật, họ sẽ được xem xét miễn hoặc giảm nhẹ trách nhiệm. Tương tự, những trường hợp đã có văn bản phản đối quyết định sai luật nhưng vẫn buộc phải thi hành, hoặc có tỷ lệ bản án bị hủy, sửa do lỗi chủ quan nhưng không có dấu hiệu tiêu cực, cũng được xem xét loại trừ trách nhiệm. Đối với thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng đến uy tín thẩm phán, cơ quan chức năng có thẩm quyền yêu cầu cải chính và gỡ bỏ.
Kết luận:
Dự thảo nhận được sự quan tâm lớn từ giới luật học và dư luận. Nhiều chuyên gia đánh giá đây là bước tiến quan trọng nhằm củng cố tính độc lập của nền tư pháp, song cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về cơ chế giám sát song hành để tránh lạm dụng, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân trong hoạt động tố tụng.
Nguồn: https://vnexpress.net/de-xuat-tham-p...u-5105242.html — Tổng hợp 06/08/2026
Xem thêm: Diễn đàn Dân Chơi | Chứng Khoán | Drama | Bóng Đá
Tác giả: Thống Lĩnh